کارخانههای برنجکوبی (شالیکوبی) شمال ایران
کارخانههای برنجکوبی یا شالیکوبی شمال کشور (استانهای گیلان و مازندران) حلقه حیاتی تبدیل شلتوک (شالی) به برنج سفید قابل مصرف هستند. این واحدها پس از برداشت، خرمنکوبی و حمل محصول، فرآیند صنعتی را انجام میدهند و کیفیت نهایی برنج، درصد شکستگی دانهها و درآمد کشاورز را مستقیماً تحت تأثیر قرار میدهند. آگاهی کشاورزان از مراحل کار، شرایط تحویل شلتوک و نکات فنی میتواند ضایعات را کاهش دهد و ارزش افزوده محصول را افزایش دهد.
مراحل اصلی تبدیل شلتوک به برنج سفید در کارخانههای مدرن شمال
1. خشککردن (مهمترین مرحله):
شلتوک تازه برداشتشده معمولاً رطوبت 20–25 درصد یا بیشتر دارد. رطوبت بالا باعث فساد، کپک و افزایش شکستگی میشود. در کارخانههای مدرن، شلتوک در خشککنهای بستر ثابت یا جریان مداوم با هوای گرم کنترلشده (معمولاً 48 تا 72 ساعت) خشک میشود تا رطوبت به حدود 8–12 درصد برسد. رطوبت مناسب برای ارقام دانه بلند مانند هاشمی و طارم معمولاً 10–12 درصد و برای ارقام دانه متوسط 8–10 درصد توصیه میشود. خشککردن سریع یا با دمای بالا ترکهای داخلی ایجاد میکند و درصد نیمدانه را بالا میبرد.
2. تمیز کردن و سنگگیری:
گرد و غبار، ساقه، کاه، سنگ و ناخالصیها با الکهای ارتعاشی و دستگاه سنگگیر جدا میشوند. این مرحله از آسیب به دستگاههای بعدی و آلودگی محصول نهایی جلوگیری میکند.
3. پوستگیری (Husking):
پوسته سخت شلتوک با دستگاه پوستکن لاستیکی (Rubber Roll) جدا میشود و برنج قهوهای (Brown Rice) به دست میآید. راندمان پوستگیری خوب باید بیش از 90 درصد باشد و باقیمانده شلتوک کمتر از 10 درصد.
4. جداسازی شلتوک باقیمانده:
با جداکننده گرانشی یا الک، شلتوک پوستنکنده از برنج قهوهای جدا میشود.
5. سفید کردن و صیقلدهی (Whitening & Polishing):
لایه سبوس با دستگاه سفیدکن ساییده میشود. درجه سفیدی قابل تنظیم است. در این مرحله سبوس نرم و درشت تولید میشود که متعلق به کشاورز است و برای خوراک دام یا آرد برنج استفاده میشود. صیقلدهی براقیت دانه را افزایش میدهد.
6. درجهبندی، سورتینگ و بستهبندی:
برنج سالم، نیمدانه، دانه مرغی و شکسته با الک و سورتینگ نوری جدا میشوند. در کارخانههای مدرن درصد شکستگی به کمتر از 5 درصد میرسد (در واحدهای سنتی گاهی تا 15–20 درصد بود).
نظرتان را بنویسید
مطالب مرتبط در سایر وبلاگ ها
آموزش برداشت برنج
آموزش کامل و کاربردی برداشت برنج با کمباین در شالیزارهای شمال ایران (گیلان و مازندران) برداشت برنج یکی از حساسترین مراحل تولید است و استفاده از کمباین مخصوص برنج (مکانیزه) در گیلان و مازندران به ...
فروشنده برنج شمال
یک فروشنده برنج شمال واقعی، فراتر از یک تاجر ساده است؛ او شریک کشاورز و مشاور مشتری است. این فروشندگان معمولاً در شهرهایی مانند بابلسر، فریدونکنار، تنکابن و آستانه اشرفیه مستقر هستند و برنج را ...
شرکت برنج آنلاین riceonline
سایت شرکت برنج آنلاین (riceonline) سایت riceonline متعلق به شرکت برنج آنلاین است که یک کارخانه تخصصی تولید و فروش برنج (rice) ایرانی به تمام کشور محسوب میشود. این شرکت از سال 1396 (مطابق با ...
فروشگاه های اینترنتی ساری
استان مازندران به مرکزیت شهر ساری از شهرت جهانی داد و ستد برخوردار است این شهر زیبا و توریستی هزاران فروشگاه اینترنتی (Online stores in Sari) و حضوری دارد صنعت و کشاورزی و توریستی مازندران را در ...
برنج کاسپین caspianrice
فروشگاه اینترنتی برنج کاسپین: سفری به دنیای عطر و طعم برنج برنج، به عنوان یکی از مهمترین غلات در سبد غذایی ایرانیان، جایگاه ویژهای دارد. فروشگاه اینترنتی برنج کاسپین (caspianrice) با ارائه طیف ...